Đôi lời với tác giả và độc giả của Vietnam Strategic Forum
Suy nghĩ của VSF về bài viết, tác giả, và độc giả trong kỷ nguyên AI.
Bạn có thể nhờ một ai đó nói với một cô gái rằng bạn yêu cô ấy. Nhưng điều cô ấy mong mỏi là những lời yêu thương từ chính bạn, thay vì một người khác. Vì dẫu trau chuốt hay bóng bẩy đến đâu đi nữa thì lời yêu đó không phải do chính bạn bày tỏ. Lời yêu chỉ có ý nghĩa thật sự khi được thốt ra từ chính bản thân người khao khát bày tỏ tình cảm.
Với suy nghĩ đó, Vietnam Strategic Forum (VSF) muốn lắng nghe tiếng nói của con người, không phải âm thanh của máy móc. Lý do? Chúng tôi cho rằng một sản phẩm tốt nhất không phải không có hạn chế. Sản phẩm tốt nhất là do người viết tìm tòi chủ đề, sắp xếp ý tưởng, bổ sung dẫn chứng, đọc lại và chỉnh sửa nhiều lần. Nó có hạn chế nhưng là hạn chế của con người. Hạn chế không có nghĩa là xấu hay kém cỏi. Hạn chế chứng minh sự bất toàn của đời sống. Con người không đi tìm lẽ tuyệt đối. Con người tìm kiếm sự tiến bộ. Có vật lộn với bài viết thì chúng ta mới trưởng thành – từ chính những hạn chế và sự mài giũa. Những gì thu được qua quá trình suy ngẫm đến khi đặt bút viết mới thật sự là của chúng ta.
Khi mà những sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) viết, cả ngắn và dài, đang “xâm chiếm” mạng xã hội và các diễn đàn thì VSF mong mỏi có thể giữ lại chút gì đó của trí tuệ con người, trước hết là qua các bài viết. Thật sự, VSF chưa bao giờ kỳ vọng đọc và biên tập một bài viết “trắng tinh không tì vết” – hiểu đơn giản là không có chỗ nào để chê. Chúng tôi muốn đọc những bài viết mà sau khi trải qua quá trình biên tập (thường là nhiều vòng và khắt khe) từ VSF, người viết có thể tự hào về đứa con tinh thần của mình. Nếu bạn có thể khoe sản phẩm do chính bạn viết mà không ngại ngùng, khi đó chúng tôi cũng cảm thấy vui sướng.
Người viết bài này hay nói rằng, khi đọc một bài viết, độc giả của VSF không biết rằng bài viết đã trải qua quá trình biên tập ra sao, họ chỉ biết bài viết và tên tác giả ngay sau nó. Do đó, cái hay, cái dở của bài viết đều là của tác giả. Hay thì tác giả nhờ, dở thì tác giả chịu. Cho nên, bạn cần đầu tư cho bài viết và đừng kỳ vọng quá nhiều rằng người biên tập sẽ gỡ rối hay có thể giúp bài viết trở nên hoàn hảo. Người biên tập cũng có hạn chế, thiếu sót, dù chúng tôi luôn cố gắng tối đa để hạn chế các sai sót trong sản phẩm cuối cùng.
VSF ngày càng nhận nhiều bài viết có sự can thiệp quá sâu bởi AI. Điều này làm chúng tôi băn khoăn và suy nghĩ rất nhiều. Chúng tôi không đánh giá thấp, cũng không ác cảm với AI. Chúng tôi hiểu rằng chúng ta đang sống trong thời đại mà AI phát triển quá nhanh, quá mạnh, và rất có thể quá nguy hiểm. Chúng tôi cho rằng AI sẽ rất có lợi nếu được sử dụng đúng cách, nhưng không phải theo kiểu lạm dụng hay phụ thuộc. Bạn hoàn toàn có thể nhờ AI gợi ý về tài liệu, bố cục, kiểm tra thông tin để tiết kiệm thời gian và có thêm các góc nhìn bổ sung. Nhưng phó mặc một sản phẩm của trí tuệ con người cho AI thì lại là chuyện khác.
Với những bài viết lạm dụng AI, chúng tôi nghĩ rằng chúng phù hợp với những diễn đàn khác (nếu được chấp nhận), không phải VSF. Vì thế, chúng tôi rất nghiêm khắc với các bài viết lạm dụng AI. Hơn hết, chúng tôi muốn lắng nghe tiếng nói của con người – với đủ mọi cung bậc từ sáng tạo, hân hoan cho đến trăn trở và phản biện. Khi buộc lòng từ chối bài viết của các tác giả, chúng tôi đã phải cân nhắc rất nhiều. Và đó là quyết định khó khăn.
Những lời trên đây đáng lẽ không cần nói ra, nhưng sau khi đắn đo, chúng tôi tin nó ít nhiều cần thiết cho độc giả của VSF. Với các tác giả, nếu bạn đam mê đọc – viết và từ chối trao quyền suy nghĩ và sáng tạo vào tay AI thì VSF là diễn đàn dành cho bạn. Sau rốt, với những gì đã giãi bày, VSF luôn mong mỏi sẽ là “bà đỡ” cho đứa con tinh thần của chính tác giả.
Bạn có thể nhờ một ai đó nói với một cô gái rằng bạn yêu cô ấy. Nhưng điều cô ấy mong mỏi là những lời yêu thương từ chính bạn, thay vì một người khác. Vì dẫu trau chuốt hay bóng bẩy đến đâu đi nữa thì lời yêu đó không phải do chính bạn bày tỏ. Lời yêu chỉ có ý nghĩa thật sự khi được thốt ra từ chính bản thân người khao khát bày tỏ tình cảm.
Với suy nghĩ đó, Vietnam Strategic Forum (VSF) muốn lắng nghe tiếng nói của con người, không phải âm thanh của máy móc. Lý do? Chúng tôi cho rằng một sản phẩm tốt nhất không phải không có hạn chế. Sản phẩm tốt nhất là do người viết tìm tòi chủ đề, sắp xếp ý tưởng, bổ sung dẫn chứng, đọc lại và chỉnh sửa nhiều lần. Nó có hạn chế nhưng là hạn chế của con người. Hạn chế không có nghĩa là xấu hay kém cỏi. Hạn chế chứng minh sự bất toàn của đời sống. Con người không đi tìm lẽ tuyệt đối. Con người tìm kiếm sự tiến bộ. Có vật lộn với bài viết thì chúng ta mới trưởng thành – từ chính những hạn chế và sự mài giũa. Những gì thu được qua quá trình suy ngẫm đến khi đặt bút viết mới thật sự là của chúng ta.
Khi mà những sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) viết, cả ngắn và dài, đang “xâm chiếm” mạng xã hội và các diễn đàn thì VSF mong mỏi có thể giữ lại chút gì đó của trí tuệ con người, trước hết là qua các bài viết. Thật sự, VSF chưa bao giờ kỳ vọng đọc và biên tập một bài viết “trắng tinh không tì vết” – hiểu đơn giản là không có chỗ nào để chê. Chúng tôi muốn đọc những bài viết mà sau khi trải qua quá trình biên tập (thường là nhiều vòng và khắt khe) từ VSF, người viết có thể tự hào về đứa con tinh thần của mình. Nếu bạn có thể khoe sản phẩm do chính bạn viết mà không ngại ngùng, khi đó chúng tôi cũng cảm thấy vui sướng.
Người viết bài này hay nói rằng, khi đọc một bài viết, độc giả của VSF không biết rằng bài viết đã trải qua quá trình biên tập ra sao, họ chỉ biết bài viết và tên tác giả ngay sau nó. Do đó, cái hay, cái dở của bài viết đều là của tác giả. Hay thì tác giả nhờ, dở thì tác giả chịu. Cho nên, bạn cần đầu tư cho bài viết và đừng kỳ vọng quá nhiều rằng người biên tập sẽ gỡ rối hay có thể giúp bài viết trở nên hoàn hảo. Người biên tập cũng có hạn chế, thiếu sót, dù chúng tôi luôn cố gắng tối đa để hạn chế các sai sót trong sản phẩm cuối cùng.
VSF ngày càng nhận nhiều bài viết có sự can thiệp quá sâu bởi AI. Điều này làm chúng tôi băn khoăn và suy nghĩ rất nhiều. Chúng tôi không đánh giá thấp, cũng không ác cảm với AI. Chúng tôi hiểu rằng chúng ta đang sống trong thời đại mà AI phát triển quá nhanh, quá mạnh, và rất có thể quá nguy hiểm. Chúng tôi cho rằng AI sẽ rất có lợi nếu được sử dụng đúng cách, nhưng không phải theo kiểu lạm dụng hay phụ thuộc. Bạn hoàn toàn có thể nhờ AI gợi ý về tài liệu, bố cục, kiểm tra thông tin để tiết kiệm thời gian và có thêm các góc nhìn bổ sung. Nhưng phó mặc một sản phẩm của trí tuệ con người cho AI thì lại là chuyện khác.
Với những bài viết lạm dụng AI, chúng tôi nghĩ rằng chúng phù hợp với những diễn đàn khác (nếu được chấp nhận), không phải VSF. Vì thế, chúng tôi rất nghiêm khắc với các bài viết lạm dụng AI. Hơn hết, chúng tôi muốn lắng nghe tiếng nói của con người – với đủ mọi cung bậc từ sáng tạo, hân hoan cho đến trăn trở và phản biện. Khi buộc lòng từ chối bài viết của các tác giả, chúng tôi đã phải cân nhắc rất nhiều. Và đó là quyết định khó khăn.
Những lời trên đây đáng lẽ không cần nói ra, nhưng sau khi đắn đo, chúng tôi tin nó ít nhiều cần thiết cho độc giả của VSF. Với các tác giả, nếu bạn đam mê đọc – viết và từ chối trao quyền suy nghĩ và sáng tạo vào tay AI thì VSF là diễn đàn dành cho bạn. Sau rốt, với những gì đã giãi bày, VSF luôn mong mỏi sẽ là “bà đỡ” cho đứa con tinh thần của chính tác giả.
Từ khoá: Vietnam Strategic Forum AI